تأمین مالی جمعی می‌تواند سپر جدید اقتصاد در جنگ اقتصادی باشد

اقتصاد ایران در سال‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌ها از جمله محدودیت‌های ناشی از تحریم، افزایش هزینه‌های تأمین مالی و شرایط ناشی از جنگ اقتصادی مواجه بوده است. در چنین شرایطی، استفاده از ظرفیت‌های داخلی و طراحی ابزارهای جدید برای تأمین منابع مورد نیاز تولید، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. یکی از ابزارهایی که می‌تواند در این مسیر مورد توجه قرار گیرد، تأمین مالی جمعی است؛ روشی که امکان مشارکت سرمایه‌های خرد مردم در طرح‌های اقتصادی را فراهم می‌کند.

آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار صنعت مالی با اشاره به ضرورت توسعه روش‌های نوین تأمین مالی اظهار کرد: در شرایطی که دسترسی بنگاه‌ها به منابع مالی با محدودیت‌هایی مواجه است، باید از ظرفیت‌های موجود در اقتصاد کشور برای تقویت تولید استفاده کرد و تأمین مالی جمعی می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر در این زمینه باشد.

وی افزود: در اقتصاد ایران حجم قابل توجهی از منابع مالی در اختیار مردم قرار دارد، اما مسئله مهم این است که این منابع به چه سمتی هدایت شوند. اگر سرمایه‌های خرد به سمت بازارهای غیرمولد مانند ارز، طلا و فعالیت‌های سفته‌بازانه حرکت کند، نه تنها به رشد تولید کمک نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب افزایش بی‌ثباتی اقتصادی شود.

بغزیان ادامه داد: تأمین مالی جمعی این امکان را ایجاد می‌کند که مردم با سرمایه‌های کوچک نیز در پروژه‌های اقتصادی مشارکت کنند و بنگاه‌ها نیز بتوانند بخشی از منابع مورد نیاز خود را از طریق یک مسیر شفاف و خارج از روش‌های سنتی تأمین کنند.

تأمین مالی جمعی؛ حلقه اتصال سرمایه‌های مردمی و بخش تولید

این استاد اقتصاد دانشگاه تهران با بیان اینکه تأمین مالی جمعی باید به عنوان مکمل نظام تأمین مالی کشور دیده شود، تصریح کرد: این ابزار نمی‌تواند جایگزین نظام بانکی شود، اما می‌تواند در کنار بانک‌ها و بازار سرمایه، یک مسیر جدید برای تأمین منابع ایجاد کند؛ به‌خصوص برای شرکت‌های کوچک و متوسط که در بسیاری از موارد دسترسی آسانی به منابع بانکی ندارند.

وی با اشاره به شرایط جنگ اقتصادی و افزایش نااطمینانی‌ها گفت: در چنین شرایطی، اقتصاد نیازمند ابزارهایی است که بتواند منابع داخلی را فعال کند. هر اندازه وابستگی بنگاه‌ها به منابع محدود کاهش پیدا کند و مسیرهای متنوع‌تری برای تأمین مالی ایجاد شود، تاب‌آوری اقتصادی نیز افزایش خواهد یافت.

بغزیان با تأکید بر اینکه موفقیت تأمین مالی جمعی به اعتماد عمومی وابسته است، اظهار کرد: مردم زمانی حاضر می‌شوند سرمایه خود را وارد یک پروژه کنند که اطلاعات دقیق و شفافی درباره طرح، میزان سرمایه مورد نیاز، نحوه اجرای پروژه و بازدهی احتمالی آن داشته باشند.

وی ادامه داد: اگر سازوکارهای نظارتی و شفافیت لازم وجود نداشته باشد، ممکن است برخی تجربه‌های ناموفق باعث کاهش اعتماد عمومی شود. بنابراین نهادهای مسئول باید چارچوب‌های مشخصی برای ارزیابی پروژه‌ها، نظارت بر عملکرد سکوها و ارائه گزارش‌های منظم ایجاد کنند.

ضرورت اعتمادسازی برای جذب سرمایه‌های خرد در اقتصاد مولد

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه فرهنگ‌سازی یکی از الزامات توسعه تأمین مالی جمعی است، گفت: بسیاری از مردم هنوز شناخت کافی از این ابزار ندارند و لازم است درباره مزایا، فرصت‌ها و ریسک‌های آن اطلاع‌رسانی مناسبی انجام شود.

وی افزود: سرمایه‌گذار باید بداند منابع او در چه پروژه‌ای استفاده می‌شود، چه میزان پیشرفت حاصل شده و چه چشم‌اندازی برای بازگشت سرمایه وجود دارد. شفافیت اطلاعاتی می‌تواند مهم‌ترین عامل برای افزایش مشارکت مردم باشد.

بغزیان خاطرنشان کرد: دولت و نهادهای مالی باید نقش تسهیل‌گر داشته باشند و با ایجاد مقررات مناسب، زمینه رشد این بازار را فراهم کنند. حمایت از تأمین مالی جمعی به معنای دخالت مستقیم در همه پروژه‌ها نیست، بلکه باید با ایجاد یک محیط امن و قابل پیش‌بینی، امکان فعالیت سالم این ابزار فراهم شود.

وی با اشاره به اهمیت هدایت نقدینگی به سمت تولید اظهار کرد: یکی از مسائل اساسی اقتصاد ایران، وجود نقدینگی قابل توجه در کنار کمبود سرمایه‌گذاری مولد است. اگر بتوان این منابع را از مسیرهای غیرمولد به سمت طرح‌های تولیدی هدایت کرد، علاوه بر کمک به رشد اقتصادی، مشارکت مردم در فعالیت‌های اقتصادی نیز افزایش پیدا می‌کند.

استاد اقتصاد دانشگاه تهران در پایان تأکید کرد: در شرایط جنگ اقتصادی باید از همه ظرفیت‌های داخلی برای تقویت اقتصاد استفاده کرد. تأمین مالی جمعی می‌تواند یکی از ابزارهای مهم برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی باشد، مشروط بر اینکه همراه با شفافیت، نظارت و اعتمادسازی توسعه پیدا کند.