اعضا و وظایف شورای عالی بورس + اختیارات

نازنین زهرا آقازاده؛ شورای عالی بورس از مهمترین ارکان بازار اوراق بهادار ایران است.

نهاد سیاست گذار ساختار بازار سرمایه است و بر اساس ماده 3 قانون بازار اوراق بهادار تصویب خط مشی و همچنین سیاست کلان بازار در سطح قوانین و مقررات مربوطه و سیاست های کلی نظام و اخذ تدبیر های لازم برای سازماندهی و توسعه بازار اوراق بهادار و نظارت بر اجرای قوانین اوراق بهادار و البته نظارت عالیه از مهمترین وظایف شورای عالی بورس است که در ادامه  بیشتر با این شورا عالی بورس ( نهاد سیاست گذار ) آشنا میشویم.

اعضاء شورای عالی بورس

اعضاء شورای عالی بورس تشکیل شده از 13 عضو رسمی و 2 عضو ناظر است.

وزیر امور اقتصادی و دارایی (رئیس شورا)

وزیر صنعت ، معدن و تجارت

دادستان کل کشور یا معاون وی

رئیس کل بانک مرکزی

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار

رئیس اتاق بازرگانی ، صنایع ، معادن و کشاورزی ایران

رئیس اتاق تعاون ایران

نماینده کانون ها

خبره بورس کالا ( یک نماینده از هر بورس کالایی در جلسه مرتبط)

خبره مالی (3 نفر)

عضو ناظر (2 عضو) از نمایندگان مجلس

وظایف شورای عالی بورس

طبق ماده 4 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران وظایف این شورا به شرح ذیل میباشد :

1) اتخاذ تدابیر لازم جهت سازماندهی و توسعه بازار اوراق بهادار و اعمال نظارت عالیه بر اجرای این قانون .

2) تعیین سیاست ها و خط مشی بازار اوراق بهادار در قالب سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات مربوط.

جایگاه های حقیقی و حقوقی

اعضایی که مانند نمایندگان بورس کالا هر 5 سال یکبار در تغییر هستند را دارای جایگاه حقیقی و اعضایی که مانند وزیر اقتصاد عضو ثابت شورا هستند را دارای جایگاه حقوقی مینامند.

این افراد میتوانند دو دوره در جلسات حضور داشته باشند.

بازار های بورس ایران

ایران دارای 4 بازار بورس است که عبارتند از :

1 ) بازار بورس اوراق بهادار : افراد در این بورس دارایی هایی چون اوراق مشترک و سهام شرکت ها را در این بازار معامله کرده و بر اساس معیار هایی مشخص چون سوددهی ، نقد شوندگی و شفافیت و درصد سهام شناور شرکت ها در این بازار پذیرفته میشوند.

2 ) بازار بورس انرژی :  نوعی بورس کالا است که معاملات بر حامل های انرژی مثل نفت ، بنزین ، گاز و برق و اوراق بهادار مبتنی بر این کالا ها را فراهم میکند.

3 ) بازار بورس کالا : معامله نقد و نسیه و داد و ستد برای انواع محصولات صنعتی و کشاورزی است که کالا های مختلف در آن قیمت گذاری میشوند و به فروش میرسند.

این بازار پس از قرن 19 پاسخگوی بعضی نیاز های اقتصادی بوده است.

بورس کالا شامل بازار هایی اصلی چون ( مالی ، مشتقه ، فیزیکی ) است و قرار داد های موجود در این بازار ها شامل قرار داد های :

(سلف) ، (اختیار معامله) ، (نقدی) ، (نسیه) ، (آتی) ، (معاوضه) و (صلح) هستند .

خریدار این بورس پس از دریافت کد ، سفارش خود را طبق توضیحات عرضه و شارژ حساب وکالتی خود در سامانه مربوط ثبت میکند.

4 ) بازار فرابورس : یکی دیگر از ارکان بازار سرمایه است که زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار به فعالیت میپردازد.

اکثر شرکت های سهامی به سبب مزایای بورس به عرضه اوراق خود در بورس روی می آورند اما با آگاهی بر پذیرش سخت گیرانه سازمان بورس هر شرکتی شرایط ورود به بازار بورس را ندارد.

با توجه به این خلل به وجود آمده برای شرکت ها بازار فرابورس شروع به فعالیت کرد و

شرکت ها با وجود شرایط محدود میتوانستند خود را از مزایای این شرکت بهره مند سازند و سهام فرابورسی خریداری و معامله کنند.

عوامل موثر بر پذیرش شرکت ها در بازار فرابورس :

حداقل سرمایه شرکت

میزان سودآوری شرکت

نسبت حقوق صاحبان سهام به کل دارایی

حداقل تعداد سهامداران

میزان سابقه شرکت انواع بازار های فرابورس