نماینده اسبق مجلس و کارشناس اقتصادی، گفت: در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی به طور مستمر افزایش مییابد، ثابت ماندن اعتبار کالابرگ به معنای کاهش قدرت خرید خانوارهاست و دولت باید متناسب با نرخ تورم، مبلغ این حمایت معیشتی را اصلاح کند.
عزتالله یوسفیان، نماینده اسبق مجلس و کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار صنعت مالی، درباره ضرورت افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با نرخ تورم، گفت: فلسفه اجرای طرح کالابرگ، حمایت از اقشار کمدرآمد و حفظ حداقل قدرت خرید آنها در تأمین کالاهای اساسی است. اگر مبلغ کالابرگ برای مدت طولانی ثابت بماند، با توجه به افزایش مستمر قیمتها، این هدف به تدریج محقق نخواهد شد.
وی افزود: زمانی که قیمت کالاهای اساسی افزایش پیدا میکند، خانوارهایی که از کالابرگ استفاده میکنند، دیگر قادر نخواهند بود همان میزان کالا را که در ابتدای اجرای طرح خریداری میکردند، تهیه کنند. بنابراین ارزش واقعی این حمایت کاهش پیدا میکند و اثربخشی آن نیز از بین میرود.
نماینده اسبق مجلس با بیان اینکه حمایتهای معیشتی باید متناسب با واقعیتهای اقتصادی کشور اصلاح شوند، اظهار کرد: اگر نرخ تورم افزایش پیدا کرده است، طبیعی است که اعتبار کالابرگ نیز باید متناسب با آن افزایش یابد. در غیر این صورت، دولت تنها رقم اسمی حمایت را حفظ کرده، اما در عمل از میزان حمایت واقعی کاسته است.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین وظایف دولت، حفظ قدرت خرید اقشار ضعیف جامعه است. دهکهای پایین درآمدی بیشترین سهم هزینههای خود را صرف خرید مواد غذایی و کالاهای اساسی میکنند و به همین دلیل بیش از سایر اقشار از تورم آسیب میبینند.
یوسفیان با اشاره به اینکه برخی افزایش اعتبار کالابرگ را موجب تحمیل هزینه به دولت میدانند، گفت: بدون تردید اجرای هر سیاست حمایتی نیازمند منابع مالی است، اما نباید تنها به هزینههای آن توجه کرد. اگر قدرت خرید مردم کاهش یابد و امنیت غذایی خانوارها با مشکل مواجه شود، هزینههای اجتماعی و اقتصادی بسیار بیشتری به کشور تحمیل خواهد شد.
وی افزود: افزایش اعتبار کالابرگ نباید از طریق استقراض یا افزایش پایه پولی انجام شود، بلکه دولت باید با اصلاح ساختار بودجه، کاهش هزینههای غیرضرور، جلوگیری از اتلاف منابع و هدفمند کردن یارانهها، منابع لازم برای تقویت این طرح را تأمین کند.
این کارشناس اقتصادی با تأکید بر ضرورت تعیین یک سازوکار مشخص برای اصلاح اعتبار کالابرگ اظهار کرد: پیشنهاد میشود دولت هر شش ماه یا سالانه، بر اساس نرخ تورم کالاهای اساسی، اعتبار کالابرگ را بازنگری کند. این اقدام باعث میشود ارزش واقعی این حمایت حفظ شود و مردم نیز از ثبات سیاستهای حمایتی اطمینان بیشتری داشته باشند.
وی افزود: ملاک افزایش اعتبار کالابرگ نباید صرفاً نرخ تورم عمومی باشد، بلکه بهتر است شاخص قیمت کالاهای اساسی مبنای تصمیمگیری قرار گیرد؛ زیرا هدف اصلی این طرح، تأمین همین اقلام مورد نیاز خانوارهاست.
یوسفیان با اشاره به نقش کالابرگ در تأمین امنیت غذایی جامعه گفت: در شرایط اقتصادی کنونی، حفظ امنیت غذایی دهکهای پایین اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر خانوارها نتوانند کالاهای ضروری مورد نیاز خود را تهیه کنند، آثار این موضوع تنها به حوزه معیشت محدود نمیشود و در بخشهای سلامت، آموزش و حتی آسیبهای اجتماعی نیز خود را نشان خواهد داد.
وی ادامه داد: نگاه به سیاستهای حمایتی نباید صرفاً هزینهای باشد. دولت با تقویت حمایت از اقشار آسیبپذیر، در واقع از بروز مشکلات بزرگتر در آینده جلوگیری میکند و این موضوع نوعی سرمایهگذاری اجتماعی محسوب میشود.
نماینده اسبق مجلس درباره ضرورت همزمانی افزایش اعتبار کالابرگ با سیاستهای مهار تورم اظهار کرد: افزایش مبلغ کالابرگ به تنهایی نمیتواند مشکلات اقتصادی را برطرف کند. اگر روند افزایش قیمتها کنترل نشود، هر میزان افزایش اعتبار نیز پس از مدت کوتاهی اثر خود را از دست خواهد داد.
وی افزود: دولت باید در کنار اصلاح مبلغ کالابرگ، برنامههای جدی برای مهار تورم، افزایش تولید، حمایت از سرمایهگذاری، اصلاح نظام بانکی و مدیریت نقدینگی را دنبال کند تا قدرت خرید مردم به صورت پایدار حفظ شود.
یوسفیان با تأکید بر هدفمند شدن حمایتهای معیشتی گفت: منابع کشور محدود است و باید به گونهای مدیریت شود که بیشترین منفعت به دهکهای پایین درآمدی برسد. همچنین لازم است اطلاعات اقتصادی خانوارها به صورت مستمر بهروزرسانی شود تا حمایتها به افراد واقعی و نیازمند اختصاص پیدا کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر دولت قصد دارد طرح کالابرگ همچنان به عنوان یک ابزار مؤثر برای حمایت از معیشت مردم باقی بماند، باید ارزش واقعی آن را حفظ کند. افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با نرخ تورم یک ضرورت اقتصادی است، زیرا در غیر این صورت، این طرح به مرور زمان کارایی خود را از دست میدهد و دیگر نمیتواند نقش مؤثری در کاهش فشار معیشتی خانوارهای کمدرآمد ایفا کند.