این گزارش به بررسی قیمتها میپردازد تا مشخص شود آیا خرید سوغات و اقلام مصرفی از نجف و کربلا، با احتساب هزینههای ارزی، همچنان توجیه اقتصادی دارد یا خیر.
به گزارش خبرنگار صنعت مالی، یکی از اصلیترین پرسشهای زائران و بازرگانان، تفاوت قیمت کالاهای پرمصرف در دو کشور است.
بر اساس بررسیهای میدانی و تطبیق قیمتها در بازارهای اصلی نجف (مانند بازار بزرگ نجف) و کربلا، وضعیت به شرح زیر است:
مواد غذایی (چای و قهوه): در بازار عراق، کالاهای پروتئینی و برخی اقلام مواد غذایی بستهبندی شده به دلیل واردات گسترده، گاهی با قیمت رقابتی بیشتری عرضه میشوند. با این حال، با توجه به نوسانات نرخ ارز (تومان در برابر دینار و دلار)، تفاوت قیمت چای و قهوه در مقایسه با سالهای گذشته به شدت کاهش یافته است.
پوشاک (دشداشه و لباس): قیمت دشداشه در بازارهای کربلا و نجف به دلیل تولیدات محلی و حجم بالای واردات از کشورهای همسایه، نسبت به پوشاک مشابه در ایران اقتصادیتر است. اما در پوشاک برند و باکیفیت، قیمتها به دلیل ارزش دلاری، همسو با بازارهای بینالمللی است.
لوازم الکترونیکی و اسباببازی: این بخش همواره از جذابترین بخشها برای خرید بوده است. در گذشته، اختلاف قیمت لوازم الکترونیکی در عراق به دلیل عدم مالیاتهای سنگین، بسیار چشمگیر بود. اما در حال حاضر، با توجه به قیمت جهانی کالاهای الکترونیک، تفاوت قیمت در عراق بیشتر در تنوع مدلها دیده میشود تا ارزان بودن مطلق. اسباببازیها نیز بسته به برند، در بازارهای نجف تنوع بالایی دارند که میتواند برای خریداران ایرانی جذاب باشد.
علاوه بر خرید از داخل عراق، در جادههای منتهی به مرزهای ایران و عراق، اکوسیستم اقتصادی جدیدی شکل میگیرد که عمدتاً بر پایه کسبوکارهای فصلی استوار است.
این مشاغل موقت، ستون فقرات اقتصاد مرزی در ایام اربعین را تشکیل میدهند. از جمله این فعالیتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
خدمات فنی و خودرویی: تعمیرگاههای موقت و فروش قطعات یدکی در مسیرهای اصلی.
فروش تجهیزات سفر: فروش انواع کیسه، کفشهای راحت، بطریهای آب و تجهیزات سفر.
صرافیهای غیررسمی و دستفروشیها: فعالیت افرادی که با فروش اقلام کوچک (مانند دستمال، ماسک و…) درآمد موقت کسب میکنند.
طبق برآوردهای اقتصادی از فعالیتهای مشابه در سالهای گذشته، درآمد متوسط این کسبوکارهای فصلی در بازه زمانی ۱۰ تا ۲۰ روزه، میتواند معادل درآمد چند ماهه یک کارگر ساده باشد. با این حال، این درآمد با ریسک بالا و هزینههای جاری (اجاره مکان موقت و حملونقل) همراه است.
خرید از عراق در حال حاضر نه یک شکار فرصت ارزان بلکه یک انتخاب مبتنی بر تنوع است. تفاوت قیمتها به قدری نیست که هزینههای جانبی را پوشش ندهد، مگر در مورد کالاهایی که در ایران به ندرت یافت میشوند یا در مورد پوشاک سنتی عربی.