وابستگی به دلار و درهم امارات باید پایان یابد

حسن حسن‌خانی، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با صنعت مالی، با اشاره به تحولات ژئوپلیتیکی و اقتصادی ناشی از جنگ‌های اخیر، اظهار کرد: امروز منطقه غرب آسیا با تغییرات بنیادین در حوزه تجارت، انرژی، کریدورهای حمل‌ونقل و مناسبات اقتصادی مواجه شده است و جمهوری اسلامی ایران باید این تحولات را به فرصتی برای تقویت اقتصاد مقاومتی تبدیل کند.

وی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره راهبردهای دشمن علیه جمهوری اسلامی، افزود: رهبر معظم انقلاب بارها تأکید کرده‌اند که آمریکا برای مقابله با ایران از دو ابزار اصلی یعنی تحریم و تهدید نظامی استفاده می‌کند. اکنون هر دو ابزار به‌صورت همزمان علیه کشور به کار گرفته شده و همین مسئله ضرورت بازطراحی راهبردهای اقتصادی کشور را دوچندان کرده است.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه جنگ تنها یک رویارویی نظامی نیست، بلکه ابعاد اقتصادی گسترده‌ای نیز دارد، تصریح کرد: تجارت نفت، گاز، فرآورده‌های پالایشی، پتروشیمی و همچنین مسیرهای انتقال کالا در منطقه تحت تأثیر مستقیم تحولات امنیتی قرار گرفته‌اند و این شرایط می‌تواند جایگاه اقتصادی کشورهای منطقه را دستخوش تغییر کند.

ظرفیت‌های ایران در تجارت منطقه‌ای

حسن‌خانی با اشاره به ظرفیت‌های ایران در تجارت منطقه‌ای گفت: پیش از جنگ اوکراین، حجم تجارت میان چین و اروپا سالانه صدها میلیارد دلار بود و بخش قابل توجهی از این مبادلات از مسیرهای غرب آسیا انجام می‌شد. از این رو، هر کشوری که بتواند امنیت و مدیریت این مسیرها را در اختیار داشته باشد، نقش تعیین‌کننده‌ای در اقتصاد منطقه خواهد داشت.

وی ادامه داد: کشورهای حاشیه خلیج فارس طی سال‌های گذشته تلاش کرده‌اند با اتکا به حمایت‌های نظامی آمریکا، جایگاه اقتصادی خود را تثبیت کنند، اما این الگو پایدار نیست و توسعه اقتصادی مبتنی بر حضور نظامی قدرت‌های فرامنطقه‌ای نمی‌تواند آینده‌ای مطمئن برای منطقه رقم بزند.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر اینکه ایران از ظرفیت‌های کم‌نظیری برخوردار است، اظهار کرد: موقعیت ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه تسلط بر تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین اهرم‌های قدرت اقتصادی کشور محسوب می‌شود و باید از این ظرفیت در راستای تأمین منافع ملی استفاده شود.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی خلیج فارس افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت خلیج فارس برای ملت ایران آشکار شده است. این منطقه صرفاً یک پهنه آبی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرت اقتصادی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود.

حسن‌خانی تصریح کرد: کنترل و مدیریت تنگه هرمز به ایران این امکان را می‌دهد که در معادلات منطقه‌ای و جهانی نقش مؤثرتری ایفا کند. البته استفاده از این ظرفیت باید در چارچوب تأمین امنیت ملی و حفظ ثبات منطقه صورت گیرد.

ایران باید به مرکز اصلی تجارت غرب آسیا تبدیل شود

وی با بیان اینکه ایران باید به مرکز اصلی تجارت غرب آسیا تبدیل شود، گفت: هدف راهبردی کشور باید این باشد که مسیرهای تجاری از شرق آسیا، چین، هند و کشورهای عربی تا دریای مدیترانه با محوریت جمهوری اسلامی ایران شکل گیرد تا امنیت اقتصادی منطقه نیز بر پایه همکاری‌های منطقه‌ای تضمین شود.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به سابقه تاریخی تجارت در منطقه افزود: در گذشته بخش مهمی از تجارت جهانی از مسیر ایران و سایر کشورهای اسلامی انجام می‌شد و امروز نیز با برنامه‌ریزی صحیح می‌توان این جایگاه را احیا کرد.

حسن‌خانی با انتقاد از وابستگی اقتصاد ایران به ارزهای خارجی اظهار کرد: متأسفانه طی سال‌های گذشته دو ابزار مهم یعنی دلار و درهم امارات به اهرم فشار علیه اقتصاد ایران تبدیل شده‌اند. این وابستگی نتیجه سیاست‌هایی است که خودمان زمینه شکل‌گیری آن را فراهم کرده‌ایم.

وی ادامه داد: درهم امارات به تدریج به یکی از متغیرهای اثرگذار بر اقتصاد کشور تبدیل شده و این موضوع به معنای آن است که بخشی از امنیت اقتصادی خود را به خارج از مرزها گره زده‌ایم؛ وضعیتی که باید هرچه سریع‌تر اصلاح شود.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: قطع وابستگی به دلار و درهم، توسعه مبادلات با ارزهای ملی، گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و تقویت کریدورهای تجاری، از مهم‌ترین الزامات تحقق اقتصاد مقاومتی در شرایط کنونی است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران به دنبال سلطه بر کشورهای منطقه نیست، اما حفظ امنیت اقتصادی کشور ایجاب می‌کند که اجازه ندهد ابزارهای مالی و تجاری در اختیار دیگران به اهرم فشار علیه منافع ملی تبدیل شود. استفاده هوشمندانه از ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی ایران می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای جایگاه کشور در اقتصاد منطقه و جهان باشد.