راهنمای سرمایهگذاری ارزی بانک مرکزی؛ از ۱۲ سوال متداول تا جزئیات
صندوقهای درآمد ثابت ارزی که اخیراً توسط بانک مرکزی معرفی شدهاند، امکان سرمایهگذاری کاملاً ارزی و دریافت سود ارزی را فراهم میکنند.
به گزارش صنعت مالی، در سالهای اخیر و همزمان با افزایش نوسانات ارزی و ضرورت ساماندهی جریان ارز در اقتصاد، طراحی ابزارهای مالی مبتنی بر ارز بیش از گذشته در دستور کار سیاستگذاران قرار گرفته است.
صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت ارزی یکی از این ابزارها هستند که با هدف جذب منابع ارزی راکد، ایجاد فرصت سرمایهگذاری امن برای فعالان اقتصادی و کمک به تأمین مالی طرحهای صادراتمحور شکل گرفتهاند.
در ادامه، مهمترین پرسشها و پاسخها درباره سازوکار، نحوه سرمایهگذاری، مقررات و ارکان اجرایی این صندوقها که از سوی بانک مرکزی منتشر شده، مرور میشود تا تصویر روشنی از کارکرد و الزامات آنها ارائه شود.
۱. هدف اصلی از ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت ارزی چیست؟
جمعآوری منابع ارزی از عموم سرمایهگذاران مانند مردم و فعالان اقتصادی و هدایت آن به سمت سرمایهگذاری در داراییهای ارزی، به منظور تأمین مالی طرحهای صادراتمحور، مدیریت ریسک ارزی و استفاده از صرفهجویی ناشی از مقیاس.
۲. سرمایهگذاری در این صندوقها به چه صورت است؟
سرمایهگذاری صرفاً به صورت ارزی و از طریق تحویل ارز اسکناس یا حواله ارزی به مدیر عملیات ارزی صندوق که یک بانک است، صورت میگیرد. هرگونه تسویه ریالی در این صندوقها ممنوع است و سرمایهگذاران به صورت ارزی در صندوق سرمایهگذاری میکنند و به صورت ارزی نیز سود و اصل مبلغ سرمایهگذاریشده را دریافت میکنند.
۳. منابع مجاز برای سرمایهگذاری کدامند؟
ارز اسکناس در اختیار مردم و فعالان اقتصادی، درآمدهای ارزی غیرصادراتی مازاد بر تعهدات ارزی صادراتی و ارزهای با منشاء خارجی منابع مجاز برای سرمایه گذاری هستند.
۴. آیا می توان از منابع ارزی مشمول تعهد ارزی صادراتی برای سرمایه گذاری استفاده کرد؟
خیر؛ استفاده از منابع ارزی مشمول تعهد ارزی صادراتی مطلقاً ممنوع است.
۵. برداشت سود و اصل سرمایه چگونه است؟
پرداخت سود و اصل منابع سرمایهگذاریشده صرفاً به صورت ارزی و در قالب «ارز منتخب» صندوق (مانند یورو، دلار، درهم) انجام میشود. برای ماندههای کمتر از ۵۰ واحد ارز منتخب، ارز به حساب ارزی سرمایهگذار واریز میشود.
۶. آیا سقفی برای انتشار واحدهای این صندوقها وجود دارد؟
بله؛ سقف قابل صدور واحدهای سرمایهگذاری برای تمامی صندوقهای ارزی، هر سال تا پایان اسفند ماه برای سال بعد توسط بانک مرکزی تعیین و اعلام میشود. هرگونه تغییر در این سقف در کمتر از یک سال، تنها با تأیید کمیسیون ارز امکانپذیر است.
۷. این صندوقها در چه داراییهایی سرمایهگذاری میکنند؟
صندوقهای سرمایهگذاری ارزی مجازند در اوراق ارزی و گواهی سپرده مدتدار ویژه سرمایهگذاری خاص ارزی سرمایهگذاری کنند و همچنین میتوانند نقش تعهد پذیرهنویسی و تعهد خرید را در این ابزار ایفا نمایند. همچنین بخشی از منابع صندوقها در بانکهای کشور به صورت ارزی سپردهگذاری میشود.
۸. آیا خرید واحدهای صندوق با پول ریال ممکن است؟
خیر؛ کلیه فرآیندهای سرمایهگذاری، ابطال واحدها و دریافت سود، صرفاً به صورت ارزی و بر اساس ارز منتخب صندوق انجام میشود.
۹. نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران چیست؟
سازمان بورس و اوراق بهادار نهاد ناظر بر فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری است. مرکز مبادله ایران نیز دریافت برخی گزارشهای دورهای از صندوقها، بررسی تغییرات احتمالی اساسنامه و امیدنامه صندوقها و همکاری با بانک مرکزی در زمینه صدور مجوزهای ناظر بر عملیات ارزی صندوق را برعهده دارد.
۱۰. نهادهای عملیاتی و خدماتی هر صندوق چه هستند؟
مدیر صندوق: مسئول مدیریت پرتفوی سرمایهگذاری و تصمیمگیریهای مالی صندوق است. کارمزد وی به صورت ارزی پرداخت میشود.
ضامن نقدشوندگی: مسئولیت تضمین نقدشوندگی واحدهای صندوق برای سرمایهگذاران را بر عهده دارد تا نقدشوندگی واحدها حفظ شود. کارمزد ضامن نیز به صورت ارزی پرداخت میشود.
مدیر عملیات ارزی: مسئول مستقیم انجام کلیه عملیات ارزی صندوق شامل دریافت و پرداخت ارز، کارسازی حوالههای ارزی و انجام تبدیلهای ارزی مجاز است. سرمایهگذاری از طریق تحویل ارز به مدیر عملیات ارزی انجام میشود. کارمزد وی به صورت ارزی پرداخت میشود.
مدیر ثبت: مسئول ثبت و نگهداری سهام و انجام عملیات مربوط به صدور و ابطال واحدهای سرمایهگذاری است.
متولی و حسابرس: مسئولیت نظارت بر عملکرد مدیر صندوق و حسابرسی صورتهای مالی را دارند. کارمزد آنها به صورت ریالی پرداخت میشود.
۱۱. هزینهها و کارمزدها چگونه پرداخت میشوند؟
کارمزدهای ارزی: کارمزد مدیر صندوق، ضامن نقدشوندگی، مدیر عملیات ارزی و مدیر ثبت به صورت ارزی پرداخت می شود.
کارمزدهای ریالی: کارمزد متولی و حسابرس به صورت ریالی پرداخت می شود.
منبع تأمین هزینههای ریالی: هزینهها و کارمزدهای ریالی صندوق میتواند از محل تسعیر دارایی ارزی به نرخ فروش اسکناس ارز مسافرتی (که توسط مرکز مبادله ایران اعلام میشود) تأمین شود.
۱۲. رعایت مقررات امنیتی و نظارتی چگونه است؟
مستندات دریافتی به عنوان اسناد معتبر موضوع قوانین مبارزه با پولشویی و مبارزه با قاچاق کالا و ارز محسوب میشوند و صندوق موظف به رعایت کامل این مقررات است.
منبع: فارس
بیشتر بخوانید: