اقدام بانک مرکزی در ذخیره طلا؛ راهکار هوشمند مدیریت نقدینگی

آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران در گفت‌وگو با خبرنگار «صنعت مالی» طلا را گزینه‌ای امن‌تر از سهام و کالاهای لوکس معرفی کرد و نقش آن را به‌عنوان پشتوانه‌ای مطمئن برای اقتصاد کشور پررنگ دانست.

وی درباره اقدام بانک مرکزی برای افزایش ذخایر طلا توضیح داد: با توجه به محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها، انتقال دلار یا دیگر ارزها به کشور به شکل مستقیم امکان‌پذیر نیست. در چنین شرایطی، طلا به عنوان دارایی با ارزش ذاتی و ریسک پایین، بهترین گزینه برای حفظ دارایی‌ها و ایجاد پشتوانه اقتصادی محسوب می‌شود.

بغزیان افزود: اگر بخواهیم نقدینگی سرگردان را به سمت بازارهای مختلف هدایت کنیم، طلا انتخاب منطقی و کم‌ریسکی است. این دارایی هم ارزش خود را در بازار جهانی حفظ می‌کند و هم ریسک سرمایه‌گذاری آن نسبت به کالاهای لوکس یا حتی سهام کمتر است.

این استاد دانشگاه تهران ادامه داد: به جای اینکه نقدینگی سرگردان به سمت کالاهای لوکس هدایت شود، طلا می‌تواند نقش سرمایه‌گذاری مطمئن را ایفا کند و هم ارزش سرمایه مردم حفظ شود و هم دارایی‌ها در بلندمدت سودده باشند.

مزایای طلا نسبت به سهام و سایر دارایی‌ها

بغزیان درباره تفاوت طلا با سهام و دیگر دارایی‌ها گفت: سهام داخلی بازیگر دارد و نوسانات آن می‌تواند باعث زیان مردم عادی شود. طلا اما دارای ارزش ذاتی است و دخالت دولت در قیمت آن محدودتر است. بنابراین از نظر حفظ ارزش سرمایه و کاهش ریسک، گزینه قابل اعتمادتری است.

وی افزود: در شرایط تورمی و کاهش ارزش پول ملی، مردم طبیعی است که به دنبال حفظ ارزش دارایی خود باشند. افزایش ذخایر طلای بانک مرکزی، علاوه بر ایجاد پشتوانه اقتصادی، از هجوم ناگهانی به خرید طلا جلوگیری می‌کند و سیگنال آرامش به بازار می‌دهد.

بغزیان با اشاره به تجربه قبلی سرمایه‌گذاری در بورس گفت: در گذشته، تلاش دولت‌ها برای هدایت نقدینگی به بورس، در برخی مواقع به زیان مردم تمام شد و باعث کاهش اعتماد عمومی شد. طلا به دلیل داشتن ارزش ذاتی و نداشتن بازیگر داخلی، از این ریسک‌ها مصون است و گزینه‌ای منطقی‌تر برای هدایت نقدینگی محسوب می‌شود.

تامین نیاز داخلی و کنترل نقدینگی سرگردان

استاد دانشگاه تهران درباره نقش طلا در تامین نیاز داخلی توضیح داد: طلا نه تنها به عنوان ذخیره ارزش برای بانک مرکزی اهمیت دارد، بلکه برای زیورآلات و صنایع مرتبط نیز حیاتی است. افزایش ذخایر طلا باعث می‌شود نقدینگی سرگردان به سمت دارایی کم‌ریسک هدایت شود و فشار بر بازارهای پرنوسان کاهش یابد.

وی افزود: با وجود نوسانات جهانی انس طلا، این دارایی به دلیل ارزش ذاتی، ثبات نسبی دارد و می‌تواند در بلندمدت نقش سپر اقتصادی کشور را ایفا کند.

تاثیر تحریم‌ها و نوسانات جهانی بر سیاست‌های اقتصادی

بغزیان درباره شرایط تحریم‌ها و محدودیت‌های ارزی گفت: ایران نمی‌تواند دلار یا دیگر ارزها را به راحتی وارد یا منتقل کند. طلا اما قابل ذخیره و نگهداری است و در شرایط ضروری می‌تواند به پول نقد یا دیگر دارایی‌ها تبدیل شود.

وی افزود: نوسانات انس جهانی طلا و تغییرات قیمت در بازارهای بین‌المللی همیشه مدنظر سیاستگذاران اقتصادی است، اما در مقایسه با ارز، سهام یا کالاهای لوکس، طلا ثبات بیشتری دارد و ریسک سرمایه‌گذاری کمتری ایجاد می‌کند.

بغزیان با اشاره به وضعیت اقتصادی جهانی گفت: به عنوان مثال، در صورت بروز بحران بین‌المللی یا جنگ، ارزش دلار کاهش می‌یابد، اما طلا همچنان به عنوان پشتوانه مطمئن عمل می‌کند. این ویژگی طلا باعث می‌شود بانک مرکزی بتواند در شرایط بحرانی، نقدینگی کشور را مدیریت کند.

طلا، ابزاری برای ثبات اقتصادی و اطمینان مردم

این استاد اقتصاد دانشگاه تهران تاکید کرد: افزایش ذخایر طلا هم به عنوان ابزار مدیریت نقدینگی و هم به عنوان سپر در برابر تورم عمل می‌کند. وقتی مردم بدانند که بانک مرکزی دارایی مطمئن در اختیار دارد، کمتر هجوم به خرید طلا ایجاد می‌شود و این خود به ثبات بازار کمک می‌کند.

وی افزود: این اقدام باعث می‌شود ارزش دارایی خانوارها حفظ شود و مردم مجبور نباشند برای جلوگیری از کاهش ارزش پول خود، دارایی‌ها را به کالاهای پرریسک تبدیل کنند. در عین حال، طلا برای دولت و بانک مرکزی ابزاری برای مدیریت بحران‌های اقتصادی نیز محسوب می‌شود.

ریسک و نوسانات طلا

بغزیان درباره ریسک‌های مرتبط با طلا گفت: هرچند انس جهانی طلا نوسان دارد، اما این نوسانات به دلیل ماهیت جهانی طلا و تقاضای پایدار آن نسبت به بازارهای داخلی کمتر است. افزایش ذخایر طلا، ضمن مدیریت ریسک داخلی، به اقتصاد کشور کمک می‌کند تا بهتر با نوسانات جهانی مقابله کند.

وی همچنین توضیح داد: افزایش ذخایر طلا باعث می‌شود که نقدینگی سرگردان به سمت دارایی ارزشمند هدایت شود و از هجوم مردم به بازارهای پرریسک جلوگیری شود. در نتیجه، این اقدام بانک مرکزی هم به اقتصاد و هم به اعتماد عمومی کمک می‌کند.

مزایای اقتصادی و ژئوپولیتیکی

بغزیان با اشاره به جنبه‌های ژئوپولیتیکی گفت: در شرایطی که ریسک‌های منطقه‌ای افزایش یافته و تورم داخلی نیز بالاست، ذخیره طلا به عنوان یک دارایی جهانی، می‌تواند قدرت خرید مردم را حفظ کند و فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها را کاهش دهد.

وی افزود: هرچه کشور بتواند دارایی‌های بلوکه‌شده خود را به صورت دارایی ارزشمند مانند طلا وارد اقتصاد کند، نه تنها از کاهش ارزش سرمایه‌ها جلوگیری می‌شود، بلکه توان مدیریت بحران‌های اقتصادی نیز افزایش می‌یابد.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

استاد اقتصاد دانشگاه تهران در جمع‌بندی گفت: افزایش ذخایر طلای بانک مرکزی اقدامی منطقی و محافظه‌کارانه است. این سیاست، هم پشتوانه‌ای مطمئن برای اقتصاد کشور ایجاد و هم از کاهش ارزش دارایی مردم جلوگیری می‌کند.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه در شرایط تحریم و تورم، طلا بهترین گزینه برای هدایت نقدینگی سرگردان به دارایی‌های کم‌ریسک است، خاطر نشان کرد:  بانک مرکزی با این اقدام نشان می‌دهد که قصد دارد از قدرت خرید مردم محافظت کند و ثبات اقتصادی را در شرایط ناپایدار جهانی و منطقه‌ای حفظ کند.

بغزیان  گفت: افزایش ذخایر طلا، هم به اقتصاد کشور و هم به اعتماد عمومی نسبت به مدیریت منابع مالی کمک می‌کند.  تجربه نشان داده است که سرمایه‌گذاری در دارایی‌های بدون ارزش ذاتی یا بازارهایی با نوسان بالا، می‌تواند منجر به زیان مردم و کاهش اعتماد عمومی شود.

وی افزود: طلا، به دلیل ارزش ذاتی، قابلیت نقدشوندگی و پشتوانه جهانی، یک گزینه مطمئن و کم‌ریسک برای حفظ سرمایه و ثبات اقتصادی است.