عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای بازار سرمایه برای حمایت از تولید، گفت: بازار سرمایه میتواند با فراهم کردن ابزارهای متنوع تأمین مالی، جذب سرمایههای خرد و هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد، نقش مؤثری در توسعه بنگاههای اقتصادی، افزایش سرمایهگذاری و رشد تولید ایفا کند.
وی افزود: بازار سرمایه این قابلیت را دارد که منابع خرد و پراکنده مردم را جمعآوری و به سمت فعالیتهای مولد اقتصادی هدایت کند. این موضوع از یک سو به تأمین مالی بنگاههای تولیدی کمک میکند و از سوی دیگر، زمینه مشارکت عمومی در فرآیند رشد اقتصادی را فراهم میسازد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه نباید تمام بار تأمین مالی تولید بر دوش بانکها باشد، تصریح کرد: نظام بانکی با محدودیتهایی در زمینه منابع و توان تسهیلاتدهی مواجه است و اگر بنگاههای اقتصادی برای توسعه فعالیتهای خود صرفاً به تسهیلات بانکی وابسته باشند، با مشکلات متعددی روبهرو خواهند شد. بنابراین، توسعه ابزارهای تأمین مالی در بازار سرمایه میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد و مسیر جدیدی برای تأمین منابع مورد نیاز تولیدکنندگان ایجاد کند.
ممکان با اشاره به ظرفیت انتشار اوراق مالی برای تأمین مالی بنگاهها بیان کرد: شرکتهای تولیدی میتوانند متناسب با شرایط و نیازهای خود از ابزارهایی مانند اوراق بدهی، اوراق مشارکت و سایر ابزارهای مالی بازار سرمایه استفاده کنند. البته لازمه توسعه این روشها، تسهیل فرآیند انتشار اوراق، کاهش هزینههای تأمین مالی و فراهم کردن شرایط مناسب برای حضور بنگاههای کوچک و متوسط در بازار سرمایه است.
وی ادامه داد: باید سازوکارهایی طراحی شود که بنگاههای اقتصادی، بهویژه واحدهای تولیدی دارای ظرفیت توسعه، بتوانند بدون مواجهه با پیچیدگیهای اداری و هزینههای سنگین، از منابع بازار سرمایه استفاده کنند. در این زمینه، نهادهای مالی و ارکان بازار سرمایه میتوانند با ارائه خدمات تخصصی، ارزیابی طرحها و طراحی ابزارهای متناسب با نیاز شرکتها، نقش مهمی ایفا کنند.
این نماینده مجلس در ادامه با تأکید بر ضرورت هدایت نقدینگی به سمت بخشهای مولد اقتصاد گفت: یکی از مسائل مهم اقتصاد ایران، حرکت بخشی از نقدینگی به سمت بازارهای غیرمولد و فعالیتهای سفتهبازانه است. در چنین شرایطی، بازار سرمایه میتواند با ایجاد فرصتهای سرمایهگذاری شفاف و متنوع، زمینه هدایت منابع مالی به سمت تولید و فعالیتهای اقتصادی دارای ارزش افزوده را فراهم کند.
ممکان افزود: مردم باید بتوانند با سرمایههای خرد خود نیز در تأمین مالی طرحهای تولیدی مشارکت داشته باشند. صندوقهای سرمایهگذاری، ابزارهای تأمین مالی جمعی و سایر ظرفیتهای بازار سرمایه میتوانند این امکان را فراهم کنند که منابع پراکنده خانوارها در قالب سازوکارهای حرفهای و تحت نظارت، به سمت فعالیتهای مولد هدایت شود.
وی با بیان اینکه توسعه بازار سرمایه صرفاً به افزایش تعداد شرکتهای پذیرفتهشده در بورس محدود نمیشود، اظهار کرد: آنچه اهمیت دارد، افزایش نقش بازار سرمایه در تأمین مالی واقعی اقتصاد است. باید بررسی شود چه میزان از منابع جذبشده در این بازار به توسعه ظرفیت تولید، نوسازی تجهیزات، افزایش بهرهوری و ایجاد خطوط تولید جدید اختصاص پیدا میکند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد: بازار سرمایه زمانی میتواند بهعنوان یک پیشران اقتصادی عمل کند که ارتباط آن با بخش واقعی اقتصاد تقویت شود و سرمایهگذاران اطمینان داشته باشند منابع آنها در مسیر فعالیتهای اقتصادی شفاف و دارای توجیه قرار میگیرد.
ممکان در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به اهمیت اعتماد سرمایهگذاران برای توسعه بازار سرمایه اظهار کرد: اعتماد عمومی یکی از مهمترین سرمایههای بازار سرمایه است. اگر مردم نسبت به شفافیت اطلاعات، سلامت معاملات و ثبات مقررات اطمینان نداشته باشند، تمایل آنها برای سرمایهگذاری بلندمدت کاهش پیدا میکند و در نتیجه بازار از یکی از مهمترین منابع تأمین مالی خود محروم میشود.
وی افزود: سیاستگذاریهای اقتصادی باید بهگونهای باشد که سرمایهگذاران بتوانند چشمانداز نسبتاً روشنی از وضعیت بازار و فعالیت شرکتها داشته باشند. تغییرات مکرر مقررات، تصمیمات غیرقابل پیشبینی و مداخلات ناگهانی در سازوکار بازار میتواند به اعتماد سرمایهگذاران آسیب بزند.
این نماینده مجلس با تأکید بر ضرورت ارتقای شفافیت شرکتهای بورسی و فرابورسی گفت: نظارت مؤثر بر عملکرد شرکتها، انتشار بهموقع اطلاعات، جلوگیری از معاملات مبتنی بر اطلاعات نهانی و برخورد با تخلفات باید با جدیت دنبال شود. همچنین سازمان بورس و اوراق بهادار باید در کنار نظارت، زمینه توسعه ابزارهای مالی و تسهیل ورود شرکتهای تولیدی به بازار سرمایه را فراهم کند.
ممکان تصریح کرد: حمایت از بازار سرمایه نباید به معنای تضمین سود سرمایهگذاران یا مداخله در قیمتها باشد؛ بلکه حمایت واقعی به معنای ایجاد محیطی شفاف، باثبات و قابل پیشبینی است تا سرمایهگذاران بتوانند با ارزیابی ریسک و بازده، تصمیمات اقتصادی خود را اتخاذ کنند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به نقش صندوقهای سرمایهگذاری در توسعه تأمین مالی تولید گفت: صندوقهای سرمایهگذاری به دلیل برخورداری از مدیریت حرفهای و امکان تجمیع سرمایههای خرد، ظرفیت مناسبی برای جذب منابع عمومی و هدایت آنها به سمت بخشهای مختلف اقتصادی دارند. توسعه صندوقهای پروژه و صندوقهای سرمایهگذاری تخصصی میتواند به تأمین مالی طرحهای زیرساختی و تولیدی کمک کند.
وی ادامه داد: یکی دیگر از ابزارهایی که میتواند در تأمین مالی بنگاههای اقتصادی مؤثر باشد، تأمین مالی جمعی است. این روش بهویژه برای کسبوکارهای کوچک و متوسط که ممکن است دسترسی محدودی به منابع بانکی یا بازارهای رسمی تأمین مالی داشته باشند، فرصت مناسبی ایجاد میکند.
ممکان افزود: البته توسعه این ابزارها نیازمند نظارت دقیق، ارزیابی کارشناسی طرحها، شفافیت اطلاعات و مدیریت ریسک است تا منابع سرمایهگذاران به شکل صحیح مصرف شود و اعتماد عمومی به این روشهای تأمین مالی حفظ شود.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت هماهنگی سیاستهای اقتصادی برای حمایت از تولید اظهار کرد: بازار سرمایه بهتنهایی نمیتواند تمام مشکلات تأمین مالی اقتصاد را برطرف کند. برای بهرهبرداری از ظرفیتهای این بازار، باید سیاستهای مالی، پولی و اقتصادی کشور در یک مسیر هماهنگ قرار گیرند. همچنین لازم است موانع فعالیت بنگاههای تولیدی کاهش یابد و شرایط برای سرمایهگذاری بلندمدت فراهم شود.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس خاطرنشان کرد: دولت باید با استفاده از ظرفیت بازار سرمایه، بخشی از نیازهای مالی طرحهای توسعهای و زیرساختی را تأمین کند و از طریق ابزارهای متنوع، زمینه مشارکت بخش خصوصی و سرمایهگذاران را در پروژههای اقتصادی فراهم آورد. در این مسیر، مشارکت عمومی و خصوصی و استفاده از ابزارهای مالی متناسب با ماهیت هر پروژه میتواند اثربخشی سرمایهگذاری را افزایش دهد.
ممکان در پایان تأکید کرد: هدف اصلی باید تبدیل بازار سرمایه به یکی از ارکان اصلی تأمین مالی تولید باشد. اگر بتوانیم منابع خرد مردم را با سازوکارهای شفاف و حرفهای به سمت فعالیتهای مولد هدایت کنیم، علاوه بر کاهش فشار بر نظام بانکی، زمینه افزایش سرمایهگذاری، توسعه اشتغال، ارتقای بهرهوری و تقویت رشد اقتصادی کشور فراهم خواهد شد. بنابراین، استفاده از ظرفیتهای بازار سرمایه باید از یک رویکرد مقطعی فراتر برود و به بخشی پایدار از سیاستهای اقتصادی کشور تبدیل شود.