تحلیلگر بورس و بازار سرمایه گفت: با ظهور هوش مصنوعی، ما شاهد تغییر بنیادین در مدیریت مالی و دارایی هستیم و هوش مصنوعی با توانایی تحلیل حجم عظیمی از دادهها، میتواند فرآیندهای تحلیل و مشاوره را بهطور ریشهای تغییر دهد و اگر به روند پذیرش شرکتهای فناوریمحور در بازار سرمایه دقت کنیم، شاهد هستیم که تکنولوژی به هسته اصلی معاملات نوین تبدیل شده است.
به گزارش صنعت مالی، در دنیای امروز که خط فاصل میان اقتصاد و فناوری به کمترین میزان خود رسیده، بازار سرمایه نیز از این قاعده مستثنی نیست.
ظهور هوش مصنوعی و گسترش فناوریهای محاسباتی، نهتنها ابزارهای تحلیل مالی را دگرگون کرده، بلکه ساختار بنیادین مدیریت دارایی، نقدشوندگی و فرآیندهای نظارتی را نیز با چالشی بیسابقه روبرو ساخته است.
در حالی که بازارهای جهانی با سرعت در حال گذار به سمت معاملات الگوریتمی، توکنایز کردن داراییها و پلتفرمهای هوشمند هستند، پرسش اساسی اینجاست که بازار سرمایه ایران در کجای این مسیر ایستاده است؟
آیا زیرساختهای موجود ما توانایی پاسخگویی به موج عظیم شرکتهای فناوریمحور را دارند؟ آیا نهادهای حاکمیتی میتوانند میان ضرورتهای ناشی از پیشرفت تکنولوژی و محدودیتهای ناشی از تحریمهای بینالمللی، تعادلی ایمن برقرار کنند؟
خبرنگار صنعت مالی در گفتوگو با علیرضا باغانی تحلیلگر بورس و بازار سرمایه به کالبدشکافی این تحولات میپردازد.
ما در این گفتگو، از ورود شرکتهای پلتفرممحور به بورس تا چالشهای پذیرش هوش مصنوعی در بانک مرکزی و سازمان بورس را بررسی خواهیم کرد.
همچنین با نگاهی تحلیلی، به بررسی ابعاد پنهان معاملات الگوریتمی و تأثیر احتمالی توکنایز شدن داراییها بر آینده بازارهای مالی ایران خواهیم پرداخت.
صنعت مالی: با توجه به تحولات شگرف جهانی، پیشبینی شما از مسیر حرکت بورس ایران در مواجهه با تحولات فناوری چیست؟ بهطور مشخص، هوش مصنوعی چگونه فرآیندهای مدیریت دارایی، تحلیل دادهها و مشاوره مالی را دگرگون خواهد کرد؟
باغانی: در واقع با ظهور هوش مصنوعی، ما شاهد تغییر بنیادین در مدیریت مالی و دارایی هستیم. هوش مصنوعی با توانایی تحلیل حجم عظیمی از دادهها، میتواند فرآیندهای تحلیل و مشاوره را بهطور ریشهای تغییر دهد.
اگر به روند پذیرش شرکتهای فناوریمحور در بازار سرمایه دقت کنیم، شاهد هستیم که تکنولوژی به هسته اصلی معاملات نوین تبدیل شده است.
بهعنوان مثال، ما از سالهای گذشته شاهد گذار به پلتفرمهای معاملاتی آنلاین بودهایم. همچنین پذیرش شرکتهایی که ماهیت فناوریمحور دارند (مانند پلتفرم مارکت که با استقبال گسترده مواجه شد و یا دیجیکالا که در فرآیند پذیرش است)، نشاندهنده این واقعیت است که بازار سرمایه به سمت پذیرش شرکتهای تکنولوژیمحور حرکت میکند. ازجمله کاربردهای پیشرفته این فناوری، امکان «توکنایز کردن» (Tokenization) داراییها و فراهم کردن بستر معاملات ۲۴ ساعته در بورس است که در آینده میتواند ساختار بازار را کاملاً دگرگون کند.
صنعت مالی: درخصوص تحول ساختاری در مدیریت سرمایه، به نظر شما فرآیند گذار به سیستمهای نوین و پذیرش شرکتهای مبتنی بر تکنولوژی تا چه زمانی به ثبات و تکامل میرسد؟
باغانی: لازم است اشاره کنم که حتی در بحث تغییراتی نظیر سیستمهای صدور و ابطال، اگرچه نیاز به زمان وجود دارد، اما انتظار میرود در بازه زمانی حداکثر تا سال آینده، این تحولات به مرحلهای از پایداری برسند. با این حال، باید میان تغییرات تکنولوژیک و زمان لازم برای استقرار کامل آنها تمایز قائل شد.
صنعت مالی: با وجود پتانسیلهای بسیار بالا، چرا تا به این لحظه نهادهای حاکمیتی نظیر سازمان بورس و بانک مرکزی، حرکت گسترده و گستردهای را در جهت بهکارگیری هوش مصنوعی در زیرساختهای خود آغاز نکردهاند؟ چه موانعی در این مسیر وجود دارد؟
باغانی: علت اصلی این عقبماندگی را میتوان در شرایط خاص کشور و محدودیتهای ناشی از تحریمهای بینالمللی جستجو کرد. ورود هوش مصنوعی و سیستمهای پیچیده به زیرساختهای مالی ایران میتواند چالشهای جدیدی در مدیریت اختلالات بازار سرمایه ایجاد کند.
اگرچه معاملات الگوریتمی از اواخر دهه ۹۰ میلادی و با الهام از مدلهای غربی (مانند آنچه در حوزه ارزهای دیجیتال رخ داد) رواج یافت، اما به دلیل شرایط ملی و تحریمها، نهادهای مالی ما هنوز نتوانستهاند از این ظرفیت به شکلی ایمن و همسو با دانش روز استفاده کنند. موفقیت در این مسیر مستلزم سرمایهگذاری جدی در حوزه هوش مصنوعی و دانش فنی است تا بتوان از این ابزارها برای مدیریت بهتر بازار استفاده کرد.
صنعت مالی: در پایان، چه توصیه یا نکته کلیدی را برای آینده بورس دارید؟
باغانی: همانطور که پیشتر اشاره شد، کلید موفقیت در آینده، سرمایهگذاری هدفمند بر روی هوش مصنوعی و فناوریهای نوین است. اگر نهادهای مالی بتوانند این مسیر را با دقت طی کنند، تحولی بزرگ در بازار سرمایه رقم خواهد خورد.