تأمین پایدار انرژی صنایع در زمستان، پیش‌شرط حفظ تولید است
عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت مدیریت هوشمندانه مصرف گاز و برق در فصل سرد سال، گفت: تأمین پایدار انرژی واحدهای صنعتی و تولیدی باید در اولویت سیاست‌گذاری‌های کشور قرار گیرد؛ زیرا محدودیت‌های طولانی‌مدت انرژی می‌تواند به کاهش ظرفیت تولید، افزایش هزینه‌های بنگاه‌ها، اختلال در زنجیره تأمین و تهدید اشتغال منجر شود.
فرهاد شهرکی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با صنعت مالی با اشاره به اهمیت تأمین انرژی صنایع در فصل سرد سال اظهار کرد: انرژی یکی از زیرساخت‌های اصلی تولید در کشور است و هرگونه اختلال در تأمین گاز و برق مورد نیاز واحدهای صنعتی، مستقیماً بر میزان تولید، هزینه تمام‌شده محصولات و توان رقابتی بنگاه‌های اقتصادی تأثیر می‌گذارد. از این رو، برنامه‌ریزی برای تأمین پایدار انرژی صنایع نباید به زمان آغاز سرما موکول شود، بلکه باید از ماه‌ها قبل در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.
وی افزود: با فرارسیدن فصل سرد سال، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری افزایش پیدا می‌کند و این مسئله فشار بیشتری بر شبکه گاز کشور وارد می‌سازد. در چنین شرایطی، اگر مدیریت مصرف و پیش‌بینی منابع به‌درستی انجام نشود، صنایع نخستین بخش‌هایی خواهند بود که با محدودیت مواجه می‌شوند؛ در حالی که تولید صنعتی برای ادامه فعالیت به برنامه‌ریزی مستمر و دسترسی قابل پیش‌بینی به انرژی نیاز دارد.
شهرکی با بیان اینکه حمایت از صنایع در فصل زمستان باید با رویکردی اقتصادی و مبتنی بر منافع ملی دنبال شود، تصریح کرد: تعطیلی یا کاهش فعالیت کارخانه‌ها صرفاً به معنای توقف موقت تولید نیست، بلکه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد کشور داشته باشد. کاهش تولید، افزایش هزینه‌های ثابت، تأخیر در تحویل سفارش‌ها، آسیب به بازارهای صادراتی و احتمال تعدیل نیروی انسانی از جمله تبعات محدودیت‌های انرژی برای واحدهای صنعتی است.
عضو کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: بسیاری از صنایع برای راه‌اندازی مجدد خطوط تولید پس از توقف، به زمان و هزینه قابل توجهی نیاز دارند. در برخی واحدها نیز قطع ناگهانی گاز یا برق می‌تواند به تجهیزات، مواد اولیه و فرایندهای تولید آسیب وارد کند. بنابراین، مدیریت تأمین انرژی باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن رعایت الزامات پایداری شبکه، از وارد آمدن خسارت به واحدهای تولیدی جلوگیری شود.
وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان وزارتخانه‌های نفت، نیرو و صنعت، معدن و تجارت گفت: تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های انرژی صنایع باید بر پایه اطلاعات دقیق از میزان تولید، ظرفیت شبکه، نیاز بخش خانگی و تجاری و اهمیت اقتصادی هر واحد صنعتی انجام شود. نمی‌توان بدون ارزیابی پیامدهای اقتصادی، محدودیت‌های یکسانی برای همه صنایع در نظر گرفت؛ زیرا میزان وابستگی صنایع به گاز و برق و همچنین آثار توقف تولید در بخش‌های مختلف یکسان نیست.
شهرکی افزود: لازم است صنایع بر اساس میزان مصرف، اهمیت در زنجیره تأمین، نقش در صادرات، اشتغال‌زایی و حساسیت فرایند تولید دسته‌بندی شوند. در این چارچوب، می‌توان برای واحدهای حساس و صنایع مادر برنامه‌های مشخصی تدوین کرد تا در صورت ضرورت اعمال محدودیت، کمترین آسیب به تولید و فعالیت اقتصادی وارد شود. البته این اولویت‌بندی باید شفاف، کارشناسی و مبتنی بر ضوابط مشخص باشد تا زمینه تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای از بین برود.
وی با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی اظهار کرد: مسئله ناترازی انرژی را نمی‌توان صرفاً با اعمال محدودیت در مصرف صنایع مدیریت کرد. کشور به توسعه ظرفیت تولید گاز و برق، بهینه‌سازی شبکه‌های انتقال و توزیع، کاهش اتلاف انرژی و افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف نیاز دارد. در کنار این اقدامات، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌ها و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر نیز می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه سراسری کمک کند.
عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: صنایع نیز باید در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی و نوسازی تجهیزات پرمصرف مسئولیت‌پذیر باشند. ارائه مشوق‌های مالی، تسهیل تأمین منابع برای اجرای طرح‌های بهینه‌سازی و ایجاد سازوکارهای حمایتی می‌تواند بنگاه‌ها را به کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری ترغیب کند. با این حال، نباید انتظار داشت که صنایع بدون دسترسی به زیرساخت مناسب و منابع مالی کافی، به‌سرعت تمام مشکلات مربوط به مصرف انرژی خود را برطرف کنند.
شهرکی ادامه داد: یکی از راهکارهای مهم برای عبور از زمستان، تدوین برنامه‌های مشخص برای مدیریت مصرف انرژی و اطلاع‌رسانی به‌موقع درباره محدودیت‌های احتمالی است. اگر واحدهای صنعتی از قبل بدانند که در چه بازه زمانی و با چه میزان محدودیتی روبه‌رو خواهند شد، امکان تنظیم برنامه تولید، مدیریت موجودی مواد اولیه و هماهنگی با مشتریان را خواهند داشت. در مقابل، تصمیم‌های ناگهانی و تغییرات پیش‌بینی‌نشده می‌تواند خسارت‌های بیشتری به بنگاه‌ها تحمیل کند.
وی با تأکید بر اینکه حمایت از تولید باید در تصمیم‌گیری‌های حوزه انرژی جایگاه ویژه‌ای داشته باشد، گفت: تولید، اشتغال و رشد اقتصادی به یکدیگر وابسته‌اند و هر سیاستی که موجب اختلال در فعالیت کارخانه‌ها شود، باید از نظر هزینه‌ها و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گیرد. تأمین انرژی صنایع به معنای نادیده گرفتن نیاز خانوارها نیست، بلکه هدف باید مدیریت متوازن منابع و جلوگیری از انتقال تمام بار ناترازی انرژی به بخش تولید باشد.
عضو کمیسیون انرژی مجلس در پایان خاطرنشان کرد: عبور موفق از فصل سرد سال نیازمند برنامه‌ریزی زودهنگام، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و اجرای سیاست‌های مؤثر مدیریت مصرف است. اگر این اقدامات به‌صورت منسجم دنبال شود، می‌توان ضمن تأمین نیازهای ضروری کشور، از تعطیلی کارخانه‌ها، کاهش تولید و آسیب به اشتغال جلوگیری کرد. حمایت از صنایع در زمستان، در واقع حمایت از اقتصاد ملی و حفظ ظرفیت‌هایی است که برای ایجاد ارزش افزوده، تأمین نیاز بازار و توسعه صادرات کشور اهمیت دارند.