کالابرگ الکترونیکی رانت را کاهش و انگیزه تولید را تقویت کرد

رضا وفایی یگانه، معاون اقتصادی اتاق تعاون، در گفت‌وگو با «صنعت مالی» درباره اثرات کالابرگ الکترونیکی و اصلاح اقتصادی اخیر اظهار کرد: هدف اصلی این طرح حذف ارزهای ترجیحی و کاهش رانت و فساد بوده است. اصلاح اقتصادی به گونه‌ای طراحی شده که کمترین آسیب به مردم وارد شود و بخشی از درآمد حاصل از تغییر نرخ ارز به مصرف‌کننده نهایی بازگردد. بخش عمده حمایت‌ها از طریق این طرح انجام می‌شود و ثبات قیمت‌ها شرط اصلی اثرگذاری آن است.

وفایی یگانه افزود: این اصلاح اقتصادی توانسته دسترسی رانت و فساد در زنجیره کالاها را محدود کند و حمایت‌ها مستقیماً به مصرف‌کننده نهایی برسد. به جای اینکه یارانه‌ها به گروه‌های اولیه زنجیره برسد و مشخص نباشد به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد یا نه، این منابع به زنجیره آخر منتقل شده است. این دستاورد، یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های طرح است و باعث شده تولیدکنندگان انگیزه بیشتری برای تولید داشته باشند.

معاون اقتصادی اتاق تعاون درباره پایداری کالا و انگیزه تولیدکننده گفت: با حذف قیمت‌گذاری دستوری، تولیدکنندگان می‌دانند که می‌توانند کالا را با قیمت واقعی وارد بازار کنند و انگیزه تولید افزایش یافته است. این اقدام زمینه‌ساز ثبات در تأمین کالا و رشد تولید داخلی است. افزایش اولیه قیمت‌ها طبیعی است و بیشتر به متغیرهای کلان اقتصاد، از جمله رشد نقدینگی و شرایط بازار، بستگی دارد و صرفاً به کالابرگ یا اصلاحات اقتصادی محدود نمی‌شود.

وفایی یگانه در مورد شناور بودن مبلغ کالابرگ، توضیح داد: این مبلغ متناسب با تغییرات نرخ ارز و تورم افزایش یا کاهش می‌یابد تا ارزش حمایت‌ها حفظ شود و اثرگذاری طرح کاهش نیابد. اگر نرخ ارز افزایش پیدا کند، ارزش ریالی سبد یارانه افزایش می‌یابد و در صورت کاهش نرخ ارز، مبلغ کالابرگ نیز کاهش می‌یابد.

وی همچنین درباره صادرات تأکید کرد که تولیدکنندگان باید امکان صادرات داشته باشند تا ارز وارد کشور شود و طرح اثرگذاری کامل پیدا کند.

وفایی یگانه افزود: اجرای کامل طرح و حذف موانع اداری برای تولیدکنندگان ضروری است. اگر محدودیت‌ها ادامه داشته باشد، اهداف طرح ناقص باقی می‌ماند و انگیزه تولید کاهش پیدا می‌کند.

معاون اقتصادی اتاق تعاون درباره نقش قیمت‌گذاری دستوری گفت: کاهش قیمت‌ها با هدف حمایت از مصرف‌کننده مطلوب است، اما قیمت‌گذاری مصنوعی می‌تواند انگیزه تولید را از بین ببرد و اثر طرح را خنثی کند. حذف قیمت‌گذاری دستوری از جمله اقدامات کلیدی اصلاح اقتصادی بود که توانسته تعادل میان حمایت از مردم و انگیزه تولیدکنندگان را ایجاد کند.

وفایی یگانه در جمع‌بندی خاطرنشان کرد: کالابرگ الکترونیکی توانسته رانت و فساد را کاهش دهد و انگیزه تولیدکنندگان را افزایش دهد، اما برای تثبیت اثرات آن نیازمند مدیریت مستمر اقتصاد کلان و اقدامات مکمل است. اجرای کامل طرح، مدیریت قیمت‌ها و رفع موانع اجرایی، گام‌های بعدی برای تقویت اثرگذاری و حمایت واقعی از مردم به شمار می‌رود.