فرمول «بنزین متانولی» بهارستان‌نشینان روی میز رئیس‌جمهور

صنعت مالیـ حسین بوذری؛ با توجه به مباحث اخیر در فضای اقتصادی کشور پیرامون احتمال تغییر در نرخ حامل‌های انرژی و به‌‌خصوص افزایش نرخ بنزین، پرسش‌های متعددی درخصوص نحوه مدیریت تقاضا، مهار تورم و تأمین منابع بودجه‌ای مطرح شده است.

در حالی که فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در مواضع اخیر خود بر ضرورت اصلاحات در این حوزه تأکید داشته، نهادهای قانون‌گذار و کارشناسان اقتصادی بر اهمیت اتخاذ رویکردی تأکید دارند که ضمن جلوگیری از شوک‌های تورمی و فشارهای معیشتی بر آحاد جامعه، به‌جای سیاست‌های ساده‌انگارانه نظیر افزایش مستقیم قیمت بر راهکارهای فنی و ساختاری متمرکز باشد.

خبرنگار اقتصادی صنعت مالی در همین راستا گفت‌وگویی را با دکتر حسین صمصامی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ترتیب داده است و این نماینده مجلس در گفت‌وگوی پیش رو ضمن تبیین مواضع مجلس و نقد برخی تجربه‌های ناموفق گذشته، از ارائه یک طرح تخصصی جایگزین برای افزایش تولید و بهینه‌سازی مصرف سوخت خبر داده است.

صمصامی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره اینکه ارزیابی شما درخصوص تصمیم‌گیری دولت پیرامون افزایش احتمالی قیمت بنزین و رویکرد مجلس در قبال این موضوع چیست؟ چنین پاسخ داد: در حال حاضر، مجلس شورای اسلامی تصمیم‌گیری درخصوص تغییر نرخ بنزین را به دولت واگذار کرده و با این حال، با توجه به تجربه‌های پیشین و پیامدهای تورمی که در پی داشت، رویکرد حاکم بر قاطبه نمایندگان مجلس، مخالفت با افزایش مستقیم قیمت بنزین است و دولت به هیچ عنوان نباید به سمت افزایش نرخ بنزین برود.

وی اضافه کرد: طرح‌هایی که پیش‌تر اجرا شدند؛ ازجمله سیاست واریز مبالغ نقدی به حساب خانوارها، نه‌تنها نتوانست عدالت اقتصادی را محقق سازد، بلکه با وجود بسیاری از کارشناسان، منجر به ایجاد بحران‌های اقتصادی و تورم فزاینده در جامعه شد؛ بنابراین، مجلس با هرگونه اقدامی که فاقد قابلیت اجرا بوده و معیشت مردم را با مخاطره مواجه کند، مخالف است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوال دیگر که در صورت اتخاذ تصمیم دولت برای تغییر در نرخ سوخت، مجلس چه راهکارهای جایگزینی را پیشنهاد می‌دهد؟ متذکر شد: معتقدیم راهکارهای جایگزین علمی و فنی وجود دارد که بدون نیاز به افزایش قیمت، اهداف مدنظر دولت را محقق می‌سازد و در این راستا، گروهی از متخصصان اقتصادی و فنی، طرحی را تدوین کرده‌اند که بر مبنای «تولید بنزین از متانول» استوار است.

صمصامی یادآور شد: در این طرح، با افزودن متانول به بنزین، نه‌تنها حجم تولید بنزین افزایش می‌یابد، بلکه می‌توان مصرف سوخت را نیز بهینه‌سازی کرد و این روش نسبت به طرح‌های گذشته، کارآمدتر است و بدون اینکه فشاری از طریق افزایش قیمت بر مردم وارد شود، به تحقق اهداف مورد نظر کمک خواهد کرد.

وی درباره جزئیات افزودن متانول به بنزین برای افزایش تولید تشریح کرد: این طرح نهایی شده و فردا برای بررسی خدمت دکتر پزشکیان رئیس جمهور تقدیم خواهد شد.

لزوم مقابله با سیاست‌های تورم‌زای قیمتی در حوزه بنزین

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی افزود: علاوه بر این راهکار، یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که کارشناسان بر آن اتفاق‌نظر دارند، مسئله «بازگرداندن ارز حاصل از صادرات» به چرخه اقتصادی کشور است. بازگرداندن این منابع، نه‌تنها بودجه عمومی کشور را به نحو مطلوبی تقویت می‌کند، بلکه دولت را از تکیه بر سیاست‌های تورم‌زای قیمتی در حوزه بنزین بی‌نیاز می‌سازد؛ درحقیقت با اصلاح سازوکارهای ارزی، می‌توانیم بدون نیاز به گران کردن بنزین، منابع لازم برای مدیریت کشور را تأمین کنیم.

صمصامی در تحلیل تجربه‌های پیشین دولت در مدیریت یارانه‌های انرژی به‌خصوص طرح موسوم به «طرح کرمان» (و تغییر در نرخ‌گذاری‌ها و جایگاه‌های عرضه سوخت)، آن را سیاستی آسیب‌زا توصیف کرد که پیامدهای اقتصادی نامطلوبی به همراه داشته است.

این نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: پیشنهاد دادیم به‌جای افزایش نرخ بنزین، کارت جایگاه‌ها را حذف کرده و سهمیه بنزین را به کارت مردم واریز کنند؛ اینگونه علاوه بر جلوگیری از قاچاق سوخت و بنزین در مصرف بنزین هم صرفه‌جویی می‌شود.

وی در این باره اضافه کرد: البته تجربه اجرای طرح‌های پیشین، به‌‌خصوص واریز مستقیم مبالغ نقدی به حساب خانوارها که با عنوان عدالت اقتصادی انجام شد، در عمل به یک فاجعه اقتصادی منجر گشت و قابلیت اجرایی و کارآمدی خود را در جامعه از دست داد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه قاطبه نمایندگان مجلس، از جمله شخص من، با هرگونه افزایش قیمت بنزین مخالف هستند، تصریح کرد: در شرایط فعلی، راهکارهای اصولی‌تری برای رفع ناترازی‌ها وجود دارد که می‌تواند جایگزین سیاست‌های تورم‌زا شود. طرح جایگزین که توسط تیم تخصصی تدوین شده، ازجمله افزودن متانول به بنزین مبتنی بر افزایش تولید بنزین با استفاده از فرآیند افزودن متانول بدون آنکه نیاز باشد فشاری از طریق افزایش قیمت بر دوش مردم تحمیل شود، موجب افزایش حجم تولید و بهبود عرضه سوخت در کشور خواهد شد.

صمصامی در بخش دیگری از اظهارات خود، بر اهمیت مدیریت درآمدهای ارزی تأکید کرد و افزود: یکی از مباحث کلیدی که مورد اتفاق‌نظر کارشناسان نیز قرار دارد، الزام به بازگرداندن کامل ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور است. تحقق این امر علاوه بر تقویت قابل‌توجه بودجه عمومی، دولت را از سیاست‌های تورم‌زایی همچون گران کردن بنزین بی‌نیاز می‌سازد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه طرح تخصصی تولید بنزین متانولی نهایی شده است، خاطرنشان کرد که این پیشنهاد فردا برای بررسی و اتخاذ تصمیمات مقتضی به ریاست محترم جمهوری جناب آقای دکتر پزشکیان تقدیم خواهد شد تا در مسیر اجرایی قرار گیرد.

وی در ادامه افزود: نمایندگان مجلس مخالف این شیوه هم هستند که نرخ بنزین یک لیتر در روز به کارت ملی هر ایرانی واریز شود و افرادی که بنزین ندارند دریافت کرده و مختار باشند بنزین را به شخص سومی بفروشند و اینگونه دلالیسم در جامعه رخ می‌دهد و مشکلات بسیاری ایجاد خواهد شد.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در پایان اینگونه نتیجه‌گیری کرد که دو طرح مدنظر قرار دارد؛ نخست حذف کارت‌های جایگاه‌های بنزین که به صرفه‌جویی 12 تا 14 درصدی مصرف بنزین منجر شده است و طرح دوم همانطور که عرض کردم افزودن متانول به بنزین که منجر به افزایش تولید بنزین خواهد شد و باید در این زمینه کار شود و رسانه‌ها هم کمک کنند.