بنزین نیازمند یک جراحی اقتصادی دقیق و کارشناسی است/ سهمیه سوخت ۳۰ میلیون ایرانیِ فاقد خودرو کجا می‌رود؟
نماینده مردم پلدختر و معمولان در مجلس با بیان اینکه در شرایط عادی، بنزین نیازمند یک جراحی اقتصادی دقیق و کارشناسی است، اما در مقطع کنونی با توجه به تنگناهای موجود، معتقدم که افزایش قیمت بنزین راهکار موجهی نیست، گفت: هرگونه سیاست‌گذاری در حوزه بنزین باید به گونه‌ای باشد که یارانه حاصل از صرفه‌جویی، مستقیماً به سفره اقشار فاقد خودرو اختصاص یابد.
به گزارش صنعت مالی، در شرایط کنونی که کشور با چالش‌های پیچیده اقتصادی، فشارهای ناشی از تحریم‌های ظالمانه و ضرورت اتخاذ تصمیمات راهبردی در حوزه انرژی و بودجه‌بندی مواجه است، موضوع اصلاح قیمت حامل‌های انرژی ازجمله بنزین و نحوه مدیریت منابع ارزی و یارانه، به یکی از مباحث اصلی در کانون توجه سیاست‌گذاران و عموم مردم تبدیل شده است.
در این میان، زمزمه‌های مربوط به طرح‌های مجلس شورای اسلامی برای اصلاح نظام توزیع سوخت، پرسش‌های متعددی را درباره ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فنی این سیاست‌ها ایجاد کرده است. از سویی، نگرانی‌های جامعه نسبت به فشارهای تورمی و معیشتی و از سوی دیگر، ضرورت مبارزه با قاچاق سوخت و بهینه‌سازی مصرف، دولت و مجلس را در موقعیتی حساس قرار داده است.
خبرنگار صنعت مالی در همین راستا گفت‌وگویی تفصیلی با سید محمدرضا کاظمی نماینده مردم پلدختر و معمولان در مجلس شورای اسلامی ترتیب داده و به بررسی ابعاد مختلف این طرح‌ها، چالش‌های تعامل میان دولت و مجلس و راهکارهای برون‌رفت از بحران‌های اقتصادی فعلی پرداخته است.
گپ و گفت صنعت مالی با کاظمی نماینده مجلس در پی می‌آید:
بنزین نیازمند سیاست کنترل است نه افزایش قیمت
صنعت مالی: جناب آقای کاظمی، همانطور که مستحضرید اخیراً طرح‌هایی در مجلس شورای اسلامی پیرامون مدیریت مصرف بنزین و احتمال تغییر در نرخ‌گذاری سوخت و افزایش قیمت بنزین مطرح شده است. با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور، ارزیابی شما از این سیاست‌گذاری‌ها چیست؟
کاظمی: در شرایط کنونی که کشور با دشواری‌های خاصی مواجه است، باید با احتیاط فراوان درخصوص مباحثی که مستقیماً بر معیشت مردم تأثیرگذار است، عمل کرد و بنده سیاست مرتبط با افزایش بنزین را به مصلحت نمی‌دانم؛ مردمی که همواره پای نظام مقدس جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی بوده‌اند، بنابراین ایجاد هرگونه نگرانی بی‌مورد برای آنان، به هیچ وجه مصلحت نیست.
در شرایط عادی، بنزین نیازمند یک جراحی اقتصادی دقیق و کارشناسی است، اما در مقطع کنونی با توجه به تنگناهای موجود، معتقدم که افزایش قیمت بنزین راهکار موجهی نیست و بدنه کارشناسی حوزه اقتصاد و انرژی نیز بر این باورند که این روش، در شرایط فعلی، رویکرد صحیحی به شمار نمی‌آید.
در حال حاضر باید سیاست کنترل را در پیش بگیریم تا از وضعیت جنگی خارج شویم.
صنعت مالی: منتقدان به طرح‌های افزایش قیمت، همواره به وضعیت معیشتی دهک‌های پایین جامعه اشاره دارند. در این طرح‌ها چه پیش‌بینی‌هایی برای این اقشار صورت گرفته است؟
کاظمی: به نکته بسیار مهمی اشاره کردید. حدود ۳۰ میلیون نفر از جمعیت کشور فاقد خودرو هستند و هرگونه سیاست‌گذاری در حوزه بنزین، باید به گونه‌ای باشد که یارانه حاصل از صرفه‌جویی، مستقیماً به سفره این اقشار اختصاص یابد.
با این شرایط، معتقدم راهکار فعلی که دلال‌بازی و توزیع نامتوازن را در پی دارد، باید با روش‌های دقیق‌تر جایگزین شود و اختصاص بنزین به کد ملی افراد فقط منجر به دلالیسم خواهد شد و شیوه بسیار غلطی است.
صنعت مالی: دکتر سقاب اصفهانی معاونت رئیس‌جمهور اخیراً قاچاق سوخت را یک معضل بزرگ دانسته و بر ضرورت اصلاح وضعیت تأکید کرده‌اند. به نظر شما آیا افزایش قیمت تنها راه مقابله با قاچاق است؟
کاظمی: این ادعاها باید با سند و مبنای کارشناسی دقیق همراه باشد و اگر قاچاق سوخت یک معضل اساسی است، چرا مدیریت آن در مبادی مرزی انجام نمی‌شود؟ حدود ۸ تا ۱۰ استان مرزی داریم؛ کنترل سهمیه در این مناطق بسیار موثرتر و منطقی‌تر از فشار آوردن به مردم در سطح کلان‌شهرهایی مانند تهران است و راهکار، فشار بر عموم مردم نیست؛ بلکه باید گلوگاه‌های قاچاق را در مناطق مرزی با دقت کنترل کرد.
به‌عنوان مثال باید از تهران به سمت قم حرکت کنید، 15 لیتر بنزین فقط نیاز دارید تا به جایگاه پمپ‌بنزین برسید و سپس باید دوباره بنزین دریافت کنید تا به مقصد مثلاً اراک برسید! این شیوه خوبی نیست و اینگونه فرد مازاد بنزین را خواهد فروخت و این منجر به نارضایتی مردم خواهد شد.
لزوم بررسی وضعیت بنزین براساس نرخ تورم واقعی
صنعت مالی: موضوع بحث‌برانگیز دیگری که مطرح شده، استفاده از «متانول» برای افزایش تولید بنزین است. آیا از منظر فنی و اقتصادی، این اقدام را برای زیرساخت‌ها و سلامت جامعه مناسب می‌دانید؟
کاظمی: این موضوعی است که در سطوح مدیریتی صنعت نفت نیز ازجمله مدیرعامل خلیج فارس تأیید شده است. درخصوص پیامدهای آن بر اقتصاد، صنعت و زیرساخت‌های کشور، باید کارشناسی‌های دقیق‌تری صورت گیرد تا اطمینان حاصل شود که این جایگزینی، آسیبی به کیفیت خودروها و سلامت عمومی جامعه وارد نمی‌کند.
این مسئله آسیب فراوانی به صنعت، اقتصاد، زیرساخت کشور و مردم وارد خواهد کرد.
صنعت مالی: با فرض اینکه افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی به صلاح نباشد، مجلس چه راهکاری برای مواجهه با تورم و عدم توازن در قیمت حامل‌های انرژی دارد؟
کاظمی: بهترین و عقلانی‌ترین راهکار این است که موضوع به صورت سالانه و بر مبنای نرخ تورم واقعی بررسی شود. اگر همگان اعم از اقتصاددانان، رانندگان و عموم مردم بدانند که براساس تورم ۱۵ یا ۲۰ درصدی، قیمت‌های بنزین به‌صورت شفاف و ضابطه‌مند تعدیل می‌شود، بحث‌ها و تنش‌های اجتماعی پیرامون این موضوع به حداقل می‌رسد، دراینصورت دوباره 10 سال بعد شوک به مردم وارد نخواهد شد.
صنعت مالی: برسیم به موضوع کالابرگ، درخصوص حمایت‌های معیشتی، بحث افزایش «کالابرگ» تا سقف بیش از یک میلیون تومان مطرح است. با توجه به تورم فعلی، آیا این مبلغ برای اقشار آسیب‌پذیر کفایت می‌کند؟
کاظمی: مبلغ یک میلیون تومان، زمانی ارزش واقعی داشت و اکنون مردم با یک میلیون تومان قدرت خرید چندانی ندارند و نظر بنده این است که با توجه به فشارهای اقتصادی، دولت باید برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر میزان این کالا‌برگ‌ها را به شکل قابل توجهی افزایش دهد تا بخشی از فشارهای معیشتی از دوش این هموطنان عزیز برداشته شود.
دولت باید با توجه به شرایط کنونی اقتصادی و افزایش تورم اقدام به افزایش کالابرگ کند تا اقشار آسیب‌پذیر بیش از این متضرر نشوند و زیر فشار اقتصادی آسیب نبینند.
صنعت مالی: جناب آقای دکتر، آقای رئیس‌جمهور در جلسات متعدد از کمبود منابع و مشکل در فروش دشوار نفت سخن می‌گوید. با این حال، اخباری مبنی بر دسترسی دولت به مبلغ نفت فروخته شده توسط وزارت نفت و اختصاص مبلغ نفت به بانک مرکزی منتشر شده است. ارزیابی شما چیست؟
کاظمی: دولت موظف است در این زمینه به صورت شفاف به مجلس گزارش دهد و نمی‌توان دوگانه سخن گفت؛ یا منابع موجود است یا نیست. باید تراز درآمد و هزینه سالانه کشور به صورت رسمی و دقیق به نمایندگان ارائه شود، نه اینکه تنها درآمد و هزینه دو ماه را بررسی و ارزیابی کنیم و بگوییم درآمد دو ماه مناسب بوده است.
ما دارای یک تراز هستیم و تراز درآمد و هزینه مشخص است و دولت اگر با کسری بودجه یا ناترازی مواجه است، باید به مجلس بیاید، گزارش دهد و اولویت‌بندی‌ها را با همکاری مجلس مشخص و بیان کند که در زمینه درآمد موفق نبودیم یا موفق بودیم و این مبلغ هم هزینه شده است.
صنعت مالی: سوال همین است که تعامل، تفاهم و همکاری لازم بین مجلس و دولت وجود دارد؟
کاظمی: متأسفانه تاکنون گزارش جامع و دقیقی از عملکرد ماهه نخست سال ارائه نشده تا بتوانیم براساس واقعیت‌ها برای نیمه دوم سال برنامه‌ریزی کنیم. این تعامل و تفاهم برای عبور از مشکلات اقتصادی کشور، بیش از هر زمان دیگری ضروری است.
دولت باید گزارش دقیقی ارائه کند و بگوید که به‌عنوان مثال آیا درآمدزایی به موفقیت رسیده یا خیر؟ باید بین مجلس و دولت نشست مستمر برگزار و اولویت‌بندی‌ها مشخص شود تا بین مردم سوءتفاهم پیش نیاید.
گفتگو از حسین بوذری
بیشتر بخوانید: