مجلس زیر بار افزایش قیمت بنزین نمی‌رود/ دولت به جای این کارها جلوی قاچاق سوخت و بنزین را بگیرد

صنعت مالی ـ حسین بوذری؛ موضوع قیمت بنزین و سایر حامل‌های انرژی، ازجمله مسائل مهم و اثرگذار بر اقتصاد کشور و زندگی روزمره مردم است.

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با افزایش مصرف سوخت، گسترش قاچاق، ضرورت مدیریت منابع انرژی، فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل و محدودیت‌های بودجه‌ای دولت، بحث درباره اصلاح شیوه مدیریت سوخت و احتمال افزایش قیمت بنزین بار دیگر در محافل کارشناسی و مدیریتی مطرح شده است.

در همین چارچوب، برخی مسئولان دولتی درباره ضرورت بررسی موضوع قیمت بنزین و مدیریت مصرف سوخت سخن گفته‌اند.

بااین‌ شرایط، سخنگوی دولت نیز اعلام کرده بود که در شرایط فعلی، افزایش قیمت بنزین در دستورکار اجرایی دولت قرار ندارد؛ هرچند این موضوع فعلاً از سوی دولت منتفی شده و همچنان در دولت مورد بحث و بررسی است.

از سوی دیگر، شماری از نمایندگان مجلس بر این باورند که افزایش قیمت بنزین در شرایط کنونی کشور به مصلحت نیست و اجرای چنین تصمیمی می‌تواند فشار مضاعفی بر مردم وارد کند.

آنان تأکید دارند که حل مسئله سوخت، صرفاً از مسیر افزایش قیمت امکان‌پذیر نیست و باید مجموعه‌ای از راهکارهای کوتاه‌مدت و بلندمدت، از جمله اسقاط خودروهای فرسوده، ارائه وام و تسهیلات برای نوسازی خودروها، گازسوز کردن ناوگان حمل‌ونقل عمومی، ارتقای فرهنگ مصرف و مقابله با قاچاق سوخت، مورد توجه قرار گیرد.

خبرنگار سرویس اقتصادی صنعت مالی در گفت‌وگوی تفصیلی با دکتر مجید دوستعلی عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات، عضو کمیسیون نودم قانون اساسی و نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی موضوع افزایش قیمت بنزین، مدیریت مصرف سوخت، قاچاق بنزین، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل، همراهی مردم و برخی مسائل اقتصادی و بودجه‌ای کشور را به بحث گذاشته است.

گپ و گفت صنعت مالی با دوستعلی نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی در پی می‌آید:

جزئیاتی از طرح موضوع افزایش قیمت بنزین

صنعت مالی: در بخش اقتصادی و حوزه انرژی، با توجه به مباحثی که درباره افزایش قیمت بنزین و سایر حامل‌های انرژی مطرح شده است، دیدگاه شما درباره این موضوع چیست؟ سیاست اقتصادی دولت در افزایش قیمت بنزین چگونه قابل ارزیابی است و با توجه به طرح موضوع قاچاق سوخت و ضرورت مدیریت مصرف، آیا نمایندگان مجلس و دولت درباره افزایش قیمت بنزین به جمع‌بندی مشخصی رسیده‌اند؟

دوستعلی: نمایندگان مجلس بر عدم مصلحت این اقدام تأکید کرده و مسئله افزایش قیمت بنزین را به طور رسمی اعلام کرده‌اند؛ به استناد اظهارات نمایندگان مجلس، افزایش قیمت بنزین در شرایط کنونی کشور نه‌تنها به مصلحت نیست، بلکه با توجه به وضعیت موجود، جایگاهی برای اجرای چنین تصمیمی در کشور وجود ندارد. ما همگی بر این باوریم که اکنون زمان گران کردن قیمت بنزین نیست و این موضع را به دولت نیز ابلاغ کرده‌ایم.

باید به این نکته دقت کرد که هیچ‌کس موافق این اقدام نیست، چرا که شرایط فعلی کشور اجازه اجرای چنین طرحی را نمی‌دهد، بنابراین موضوع اصلی، مدیریت سوخت است.

آنا: مدیریت سوخت باید به چه صورت انجام شود تا مصرف سوخت در کشور به تعادل برسد؟

دوستعلی: پاسخ در تدوین برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت نهفته است. در برنامه‌های کوتاه‌مدت، می‌توان به موضوع اسقاط خودروهای فرسوده اشاره کرد؛ به‌گونه‌ای که اگر شهروندان دارای خودروهای با رده کیفی پایین هستند، بتوانند از طریق دریافت وام و تسهیلات بانکی، اقدام به جایگزینی و خرید خودروهای جدید کنند.

همچنین، درراستای مدیریت مصرف، می‌توان به گازسوز کردن ناوگان حمل‌ونقل عمومی و اصلاح زیرساخت‌های آن به‌گونه‌ای که مردم بتوانند به‌طور بهینه از آن استفاده کنند، پرداخت. در نهایت، باید تأکید کرد که مدیریت مصرف صرفاً به معنای گران کردن نیست، بلکه باید از طریق این راهکارها پیش برود.

این اقدامات باید در کنار هم و با رویکردی فرهنگی و در چارچوب شرایط موجود در کشور انجام شود. در چنین شرایطی، اگر مردم ایران متوجه ضرورت این موضوع شوند و بدانند که باید برای حفظ نظام و کشور کمک و همیاری کنند، قطعاً همراهی کرده و مسیر را هموار خواهند ساخت.

از سوی دیگر، باید بر ضرورت جلوگیری از قاچاق سوخت و بنزین تأکید کرد.

آنا: به نظرتان بهتر نیست به جای افزایش قیمت بنزین دولت به فکر بازگرداندن ارزهای صادراتی باشد؟

دوستعلی: بله. بازگشت ارزهای حاصل از صادرات، یکی از ارکان کلیدی اقتصاد است که بازگشت آن‌ها قطعاً موجب ایجاد گشایش اقتصادی خواهد شد. در همین راستا، دولت و ریاست‌جمهوری نیز در جلسات با گروه‌ها و احزاب، بر چالش‌های بودجه‌ای و کمبود منابع مالی تأکید کرده‌اند؛ این وضعیت ناشی از محاصره اقتصادی است که در واقع از سوی دولت نیز اعلام شده و دکتر قالیباف نیز در این خصوص نامه‌ای به دولت نوشتند.

در این میان، دولت موظف است لایحه اصلاحی خود را به مجلس ارائه دهد. مسئله اصلی، مدیریت توازن میان درآمدها و هزینه‌های دولت است؛ یعنی دولت باید راهکارهایی برای کاهش هزینه‌ها و مدیریت منابع خود بیابد. مجلس به‌تنهایی از رأس نمی‌تواند این مسئله را حل کند، بلکه دولتمردانی که در حوزه اقتصاد فعالیت دارند، بودجه را برای ما تدوین کنند. در نهایت، باید تصریح کرد که ما به عنوان نماینده مجلس، با افزایش قیمت بنزین در وضعیت فعلی کشور مطلقاً مخالف هستیم.

برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت برای مدیریت سوخت

صنعت مالی: بنابراین می‌توان گفت که یکی از راهکارهای اصلی کاهش مصرف سوخت، نوسازی خودروهای فرسوده و جایگزینی خودروهای کم‌مصرف است؟

دوستعلی: دقیقاً. البته نمی‌خواهم بگویم این موضوع فاقد اشکال است.

صنعت مالی: البته درصورتی که دولت بخواهد مبلغ بنزین را در قابل کارت یا به صورت نقدی به مردم بدهد این مسئله تورم‌زا خواهد بود.

دوستعلی: قبول دارم، باید تأکید کرد که با توجه به وضعیت موجود، اجرای این طرح می‌تواند منجر به تشدید تورم و بروز اشکالات ساختاری شود و در این میان، من به این باور قلبی پایبندم که اگر مردم ما بدانند که در مقطعی باید برای حفظ انقلاب اسلامی، نظام مقدس جمهوری اسلامی و در واقع برای صیانت از عزت و شرافت کشور یاری‌گر باشند، قطعاً همراهی خواهند کرد.

در حقیقت، اگر از همان آغاز انقلاب اسلامی، فرهنگ صرفه‌جویی و کاهش مصرف در فرهنگ جامعه نهادینه شده بود، وضعیت متفاوت می‌بود؛ بنابراین باید فضایی ایجاد شود که مدیریت مصرف به این شیوه صورت گیرد.

هدف این است که مدیریت مصرف به‌گونه‌ای انجام شود که در بلندمدت به نتیجه رسیده و میزان مصرف سوخت در کشور به تعادل برسد.

ازسویی گران کردن قیمت سوخت، هرگز نباید تنها راهکار یا نخستین اقدام تلقی شود؛ چراکه با توجه به شرایط کنونی، به نظر من کشور آمادگی پذیرش چنین اقدامی را ندارد.

باید توجه داشت که مسئله بنزین تنها یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه ابعاد گسترده دیگری نیز دارد؛ این مسئله می‌تواند تأثیر اقتصادی داشته باشد، اما فراتر از آن، از نظر روانی نیز می‌تواند موجب آشفتگی در جامعه شود.

گاهی اوقات خودِ بحث بنزین، حتی اگر از نظر اقتصادی تأثیر تعیین‌کننده‌ای نداشته باشد، می‌تواند اثرات روانی قابل توجهی بر جامعه بر جای بگذارد.

در نهایت، در خصوص بحث لایحه‌ها، به نظر من دولت موظف است لایحه اصلاحی مناسبی را به مجلس ارائه دهد تا ما بتوانیم در چارچوب وظایف قانونی خود، فرآیند قانون‌گذاری را به درستی پیش ببریم.»

صنعت مالی: و سخن پایانی…

دوستعلی: همانطور که گفتم افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی کشور به مصلحت نیست و راه‌حل مسئله سوخت نباید صرفاً در گران کردن بنزین جست‌وجو شود. به گفته وی، مدیریت مصرف سوخت باید از طریق مجموعه‌ای از اقدامات کوتاه‌مدت و بلندمدت دنبال شود.

اسقاط خودروهای فرسوده، فراهم کردن امکان خرید خودروهای جدید از طریق وام و تسهیلات، گازسوز کردن ناوگان حمل‌ونقل عمومی، بهبود خدمات حمل‌ونقل عمومی، فرهنگ‌سازی و جلب همراهی مردم، از جمله راهکارهایی است که باید مورد ارزیابی و بررسی قرار بگیرد.